Ý Nghĩa Tết Hàn Thực Đối Với Đời Sống Người Việt Nam

Ý nghĩa Tết Hàn Thực vô cùng tốt đẹp, thể hiện tấm lòng của con cháu đối với những người thân đã mất. Việc thực hiện các phong tục trong ngày lễ này cũng là một cách để phát huy và duy trì những truyền thống tốt đẹp của người Việt. Hãy cùng dự báo thời tiết tìm hiểu thêm về nguồn gốc, ý nghĩa và phong tục cúng bánh trôi chay vào ngày lễ này.

Nguồn gốc của Tết Hàn Thực

Ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch hàng năm sẽ diễn ra Tết Hàn Thực. Theo tiếng Hán, “Hàn” là lạnh, “thực” là thức ăn, Tết Hàn Thực nghĩa là ngày Tết ăn đồ lạnh. Phong tục này bắt nguồn từ Trung Quốc với điển tích Giới Tử Thôi chết cháy.

Xem thêm: Vi Nhựa Là Gì? Tác Hại Ra Sao Đến Sức Khỏe Và Môi Trường?

Tết Hàn Thực vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch

Tóm tắt lại điển tích này như sau, vào đời Xuân Thu (770 – 221), vua nước Tấn gặp nạn phải đi lưu vong. Cùng kham cộng khổ với nhà vua 19 năm trời lưu lạc là hiền sĩ Giới Tử Thôi. Tuy nhiên, nhà vua sau khi đoạt lại ngai vàng thì lại quên mất ân tình của Giới Tử Thôi. Thậm chí sau khi hiền sĩ lên núi ở ẩn cùng mẹ già, vua còn ép ông phải ra mặt bằng cách đốt rừng khiến ông bỏ mạng đúng vào ngày 03/03 âm lịch.

Chính vì điều này mà nhà vua đã đau lòng và hạ lệnh kiêng dùng lửa suốt 3 ngày, chỉ ăn những thức ăn nguội lạnh. Ý nghĩa Tết Hàn Thực bắt nguồn từ đây, cứ đến ngày 03/03 hàng năm, người dân lại theo phong tục cổ truyền này, không ăn đồ ăn nóng để tưởng nhớ hiền sĩ Giới Tử Thôi. 

Lý giải phong tục cúng bánh trôi bánh chay vào ngày Tết Hàn Thực

Cúng bánh trôi chay là thể hiện lòng biết ơn với tổ tiên

Bánh trôi bánh chay được làm từ bột gạo nếp thơm mát, cách làm hết sức đơn giản:

• Đầu tiên, chỉ cần nhào bột trong nước, thêm một chút đường đỏ làm nhân rồi viên tròn. 
• Sau khi nặn xong, chúng ta chỉ cần thả vào nồi nước sôi cho đến khi các viên tròn nổi lên là chín. 
• Khi ăn nên rắc thêm 1 chút vừng để tăng thêm hương vị. Bánh thơm mát cùng vị ngọt thanh của đường đỏ là nét đặc trưng của ngày Tết Hàn Thực ở Việt Nam.

Vào ngày 03/03 âm lịch ở Việt Nam, người dân không kiêng lửa. Điều này cho thấy khi du nhập, ý nghĩa Tết Hàn Thực đã được thay đổi nhiều để phù hợp với phong tục, tập quán của người Việt. Bánh trôi bánh chay là món ăn đặc trưng của ngày lễ này, tương truyền rằng, loại bánh này có từ thời vua Hùng, gợi nhắc về sự tích “bọc trăm trứng” của Âu cơ.

Ý nghĩa Tết Hàn Thực cũng như việc cúng bánh trôi bánh chay là thể hiện lòng biết ơn đối với tổ tiên và những người sinh thành ra chúng ta. Khoảng 10 năm trở lại đây, trào lưu làm bánh trôi ngày Tết Hàn Thực trở nên nở rộ. Mọi người cùng nhau nặn bánh và thả vào nồi nước sôi cho đến khi nổi là chín. 

Xem thêm: Hướng Gió Chính Vào Mùa Hạ Ở Việt Nam Hình Thành Thế Nào?

Tại trường học, học sinh cũng được thực hành cách làm bánh trôi nước. Có thể nói, Tết Hàn Thực của Việt Nam hoàn toàn khác Trung Quốc và việc cúng bánh trôi nước là một phong tục tốt đẹp, cần được duy trì, phát huy.  

Ý nghĩa Tết Hàn Thực ở Việt Nam

Ý nghĩa Tết Hàn Thực ở Việt Nam lại hoàn toàn khác biệt, gắn liền với đời sống văn hóa, tinh thần, tình cảm gia đình. Đây cũng là dịp để những người thân quây quần bên nhau, cùng nhau ăn những món ngon, chia sẻ nhiều điều trong cuộc sống.

Ca ngợi thành quả lao động của người nông dân 

Ý nghĩa Tết Hàn Thực là phát huy nét đẹp văn hóa lúa nước

Tết Hàn Thực thường gắn liền với hình ảnh bánh trôi nước, khiến chúng ta nhớ đến những câu thơ của Hồ Xuân Hương:“Ba chìm bảy nổi với nước non/ Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn”. Một phép ẩn dụ đẹp về phụ nữ xưa, hy sinh, tần tảo, lam lũ. Có thể nói, thông qua Tết Hàn Thực, người dân phát huy truyền thống tốt đẹp thông qua loại bánh làm từ gạo bột nếp.

Tóm lại, ý nghĩa Tết Hàn Thực là trân trọng thành quả lao động của những người nông dân, ca ngợi vẻ đẹp tần tảo, chịu thương chịu khó của người phụ nữ. 2 loại bánh trôi bánh chay tròn trắng, chấm với nước đường thơm ngọt còn thể hiện sự tròn đầy, viên mãn, sung túc.

Ý nghĩa Tết Hàn Thực là tưởng nhớ người đã khuất

Không giống như Trung Quốc, tưởng nhớ đến hiền sĩ Giới Tử Thôi, ý nghĩa Tết Hàn Thực của người Việt Nam là nhớ về tổ tiên, ông bà, những người đã khuất. Như đã nói ở trên, bánh trôi chay tròn trắng, thơm ngọt, tượng trưng cho sự viên mãn, tròn đầy, cũng là ước nguyện của có được sự sung túc trong cuộc sống.

Cúng đĩa bánh trôi bánh chay vừa để tỏ lòng biết ơn vừa cầu mong cho cuộc sống được suôn sẻ, may mắn, viên mãn. Chính vì ý nghĩa Tết Hàn Thực tốt đẹp như vậy mà ngày càng nhiều gia đình Việt Nam hiện nay thực hiện nghi lễ thờ cúng tổ tiên vào ngày 03/03 âm lịch hàng năm.

Kết nối tình cảm gia đình

Ý nghĩa Tết Hàn Thực còn là sự kết nối tình cảm gia đình. Mọi người quây quần bên nhau, cùng nhau nặn ra những chiếc bánh nhỏ, tròn rồi cùng nhau thưởng thức. Đặc biệt, nếu ngày lễ này vào đúng ngày cuối tuần thì sẽ rất tuyệt. 

• Các thành viên sẽ có thời gian để trò chuyện, chia sẻ cho nhau nghe những câu chuyện vui trong cuộc sống.
• Cùng nhau xem một bộ phim hay hoặc chơi các trò chơi dân gian.
• Đối với những người con xa xứ, họ không thể về đoàn tụ cùng gia đình như dịp Tết nguyên đán nhưng đĩa bánh trôi bánh chay là cách để nhớ về cội nguồn.

 Những người con xa quê hương, đến ngày 03 tháng 03 âm lịch, vẫn làm 1 đĩa bánh trôi chay để thắp hương trên bàn thờ, sau đó cùng nhau thưởng thức. Có thể nói, ý nghĩa Tết Hàn Thực ở Việt Nam hướng tới những giá trị nhân văn tốt đẹp, phát huy văn hóa người Việt.

Kết luận

Như vậy, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về ý nghĩa Tết Hàn Thực. Đây là một trong những phong tục tốt đẹp của người Việt, cần được duy trì và phát huy. THỜI TIẾT HÔM NAY sẽ tiếp tục chia sẻ thêm những bài viết hay xung quanh cuộc sống thường nhật, cùng đón xem nhé!