Vi Nhựa Là Gì? Tác Hại Ra Sao Đến Sức Khỏe Và Môi Trường?

Trong thập kỷ gần đây, câu hỏi “vi nhựa là gì” xuất hiện liên tục trong các báo cáo môi trường, nghiên cứu sức khỏe. Rất nhiều vụ phân tích nước uống, muối ăn, hải sản,… phát hiện các mảnh microplastic. Loại này có ảnh hưởng xấu đến môi trường và sức khỏe của con người. Thời tiết hôm nay sẽ cung cấp cho mọi người thêm nhiều thông tin hữu ích, đừng bỏ lỡ nhé.

Tìm hiểu vi nhựa là gì?

Bạn nghe nhiều nhưng chưa hiểu rõ vi nhựa là gì, có đặc điểm và được phân loại như thế nào. Phần này sẽ giải đáp chi tiết những vấn đề trên, mời bạn theo dõi.

Xem thêm: Hoàng Hôn Là Gì? Top 4 Địa Điểm Ngắm Hoàng Hôn Đẹp Nhất

Khái niệm cơ bản

Vi nhựa là gì? Đây là các mảnh nhựa có kích thước siêu nhỏ

Vậy vi nhựa là gì? Vi nhựa hay còn gọi bằng microplastic, là những mảnh nhựa có kích thước nhỏ dưới 5mm. Chúng thường được tìm ngoài môi trường (đất, sông, biển,…). Hơn nữa, loại này còn được tạo ra ngay trong quá trình sản xuất của con người. Chẳng hạn như: Đồ dùng, bao bì, sợi vải, sản phẩm chăm sóc cá nhân, thậm chí trong thậm phẩm và nước uống. 

Đặc điểm chung

Đặc điểm vi nhựa là gì? Hạt micro có tính chất đặc thù khiến quá trình kiểm soát trở nên phức tạp. Một số yếu tố vật lý, hóa học giúp chúng tồn tại rất lâu trong môi trường, cụ thể:

• Kích thước siêu bé: Nhỏ đến mức trôi nổi trong khí quyển, thấm vào bề mặt đất, len lỏi vào hệ thống lọc nước thông thường.
• Độ bền lớn: Phân rã cực chậm, có thể tồn tại nhiều thập kỷ, gây tồn lưu lâu dài trong hệ sinh thái.
• Khả năng hấp thu độc tố khác: Hút chất gây ô nhiễm như kim loại nặng, hóa chất.
• Phát tán rộng: Xuất hiện ở nhiều nơi và có khả năng di chuyển theo gió, mưa, dòng chảy.
• Khó xử lý triệt để: Công nghệ lọc cần chuyên biệt, chi phí cao, khó khăn khi xử lý diện rộng.

Phân loại cụ thể

Sau khi hiểu vi nhựa là gì và đặc điểm cơ bản, mọi người cùng điểm nhanh về phân loại. Chúng được chia thành nhóm sơ cấp (hạt nguyên sinh) & thứ cấp (phân hủy từ hạt nhựa lớn). Ngoài ra, xét về cấu trúc hình dạng, chúng được phân loại cụ thể như sau:

• Vi sợi (Microfibers): Xuất hiện từ vải tổng hợp, tã lót, tàn thuốc,… và có chứa chất độc hại được thêm vào trong quá trình sản xuất.
• Vi hạt (Microbeads): Hạt có đường kính nhỏ hơn 1mm, thường được tìm thấy trong kem đánh răng, tẩy tế bào, sữa rửa mặt,…
• Vi mảnh (Micro fragments): Những mảnh nhựa nhỏ phân hủy từ các mảnh lớn hơn. Hình thành khi tiếp xúc với ánh nắng, ma sát hay tác động cơ học. 
• Xốp (foam): Chia ra từ các mảnh xốp dùng làm thức ăn, cốc, vật liệu đóng gói,…

Tác hại của vi nhựa là gì?

Vi nhựa có tác động mạnh đến môi trường lẫn sức khỏe con người

Vi nhựa tưởng chừng không quá gây hại nhưng thực tế chúng mang lại nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Vậy tác hại của vi nhựa là gì? Cùng xem một số hậu quả thường gặp khi bạn tiếp xúc với chất này đối với môi trường và sức khỏe của con người:

• Hủy hoại sinh vật biển: Các động vật nuốt nhầm hạt micro vì nhầm là thức ăn. khi hấp thụ lâu, hệ tiêu hóa sinh vật suy yếu, tăng tỷ lệ chết. Chuỗi độc tố truyền sang người, tạo vòng lặp nguy hại qua nhiều thế hệ.
• Ô nhiễm đất nông nghiệp: Hạt siêu nhỏ làm giảm độ tơi xốp đất, cản trao đổi khí. Thực vật khó phát triển, hấp thu dinh dưỡng kém. Về lâu dài, đất suy thoái, chất lượng & sản lượng nông sản giảm mạnh.
• Gây rối loạn nội tiết ở người: Vi nhựa tác động hoocmon tự nhiên nên tuyến giảm, hệ sinh sản có thể bị ảnh hưởng đáng kể. Trong đó, phụ nữ/ trẻ nhỏ mang thai thuộc nhóm dễ bị tổn thương nhất.
• Tác động đường hô hấp của vi nhựa là gì: Hạt lơ lửng trong không khí có thể đi sâu vào phổi. Chúng gây viêm, tăng nguy cơ hen và bệnh hô hấp mãn tính. Mô phổi bị tổn thương theo thời gian, khó hồi phục.
• Gây stress oxy hóa cấp tế bào: Các hạt siêu nhỏ kích hoạt phản ứng oxi hóa mạnh trong tế bào. DNA dễ hư hỏng, ảnh hưởng hoạt động tự nhiên nên khiến hệ miễn dịch suy giảm.
• Tăng nguy cơ ung thư: Một số loại vi nhựa gây đột biến DNA. Khi tích tụ trong mô, nguy cơ hình thành tế bào tăng lên. Nhiều nguyên cứu cũng đã làm rõ mối quan hệ của chất này với ung thư hệ tiêu hóa, gan,…
• Gây dị ứng: Cơ thể có thể nhận biết các chất lạ và kích hoạt miễn dịch. Người nhạy cảm dễ bị ngứa, kích ứng da, khó thở,… 

Giải pháp hạn chế vi nhựa là gì?

Áp dụng các giải pháp tối ưu để hạn chế vi nhựa

Không ít người thắc mắc giải pháp hạn chế vi nhựa là gì? Cách giảm rủi ro từ loại chất này cần bắt đầu từ thói quen tiêu dùng hằng ngày tại nhà đến sự quản lý của doanh nghiệp. Dưới đây là một số giải pháp dễ áp dụng theo hướng bền vững.

Xem thêm: Ý Nghĩa Tết Hàn Thực Đối Với Đời Sống Người Việt Nam

Chọn vật liệu thay thế an toàn

Giải pháp chọn vật liệu an toàn để hạn chế vi nhựa là gì? Mọi người nên ưu tiên thủy tinh, thép, gốm, tre để hạn chế hạt vi sinh trong quá trình sử dụng. Đồng thời, hộp đựng tái sử dụng cũng giúp giảm rác bao bì hiệu quả. Khi mua đồ chăm sóc cá nhân, hãy chọn sản phẩm có ghi ngăn microbead. Phương pháp này có thể tốn chi phí cao một chút nhưng cực có lợi cho sức khỏe về lâu dài.

Sử dụng thiết bị lọc nước chất lượng

Nhiều bằng chứng cho thấy vi nhựa xuất hiện trong cả nước máy và nước đóng chai. Điều này làm người dùng lo ngại tìm hiểu vi nhựa là gì và vì sao tồn tại trong nước sạch. Hãy sử dụng thiết bị có bộ lọc có than hoạt tính để giữ lại các loại hạt siêu nhỏ. Đồng thời, thay đổi lõi định kỳ để tránh tích tụ và rò rỉ.

Thói quen tiêu dùng thời trang

Thời trang là nguồn tạo ra vi nhựa lớn từ polyester, nylon, acrylic. Bạn nên dùng sợi tự nhiên như cotton, lanh, len giúp giảm hạt micro từ quần áo. Hạn chế giặt liên tục để tránh mài mòn sợi vải và giảm tải nước thải chứa loại chất độc hại này. 

Lời kết

Hiểu đúng vi nhựa là gì giúp mọi người điều chỉnh hành vi tiêu dùng không ngoan. Mỗi lựa chọn thông minh góp phần tạo môi trường sạch cho thế hệ tương lai. THỜI TIẾT HÔM NAY khuyến khích thói quen sống xanh bắt đầu từ điều nhỏ nhất ngay hôm nay.