El Nino Là Gì? Hiện Tượng Ảnh Hưởng Ra Sao Đến Việt Nam

El Nino là gì luôn là câu hỏi được quan tâm mỗi khi nền nhiệt tăng cao bất thường hay hạn hán kéo dài. Theo THỜI TIẾT HÔM NAY, El Nino có thể khiến lượng mưa giảm 30–60%, nắng nóng gay gắt kéo dài nhiều tháng ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ cơ chế, tác động và cách ứng phó.

Định nghĩa chính xác khí hậu El Nino là gì?

Hiểu đơn giản hiện tượng El Nino là gì

El Nino là gì? Đây là hiện tượng khí hậu quy mô toàn cầu xảy ra khi nhiệt độ mặt nước biển khu vực Trung – Đông Thái Bình Dương tăng cao bất thường, thường trong khoảng 0,5°C đến 2°C, kéo dài từ 9–12 tháng. Sự ấm lên này làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc gió, dòng biển và chu kỳ mưa trên nhiều châu lục, đặc biệt tác động mạnh đến khu vực Đông Nam Á.

Xem thêm: La Nina Là Gì? Hiện Tượng Tác Động Khí Hậu Việt Nam Ra Sao?

Theo thống kê của THỜI TIẾT HÔM NAY, trung bình 3–7 năm El Nino lại xuất hiện một lần cường độ mỗi kỳ được phân loại từ yếu, trung bình đến mạnh. Những năm El Nino mạnh như 1997–1998 hay 2015–2016 đã gây ra hàng loạt biến đổi khí hậu bất thường, khiến nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng kỷ lục.

Nó cũng có thể hiểu là “cuộc đảo lộn khí hậu toàn cầu”, bởi nó ảnh hưởng từ gió mùa, lượng mưa, bão nhiệt đới cho đến độ ẩm không khí. Tại Việt Nam, các đợt El Nino thường làm mùa hè nóng kéo dài 2–3 tháng hơn bình thường.

Tác động đến khí hậu Việt Nam của El Nino là gì?

Tác động của El Nino là gì đối với khí hậu Việt Nam? THỜI TIẾT HÔM NAY ghi nhận El Nino thường khiến nền nhiệt tăng mạnh, lượng mưa giảm sâu và nguy cơ thiên tai tăng cao ở nhiều khu vực.

Nắng nóng – hạn hán mở rộng

Trong các đợt El Nino mạnh, nhiệt độ trung bình ở Bắc Trung Bộ có thể tăng 1,5–2,5°C so với trung bình nhiều năm. Thời gian nắng nóng cũng kéo dài, nhiều nơi ghi nhận 40–50 ngày liên tục trên 35°C.

Nắng nóng kéo theo hạn hán lan rộng, đặc biệt tại Tây Nguyên Nam Trung Bộ. Một số hồ chứa như Ea Súp, Sông Hinh từng giảm xuống chỉ còn 15–30% dung tích, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tưới tiêu sản xuất.

Xem thêm: Núi Lửa Phun Trào Ảnh Hưởng Thời Tiết Và Môi Trường

Lượng mưa và dòng chảy đang có xu hướng giảm

Ảnh hưởng đến lượng mưa của El Nino là gì

Lượng mưa trong năm có El Nino là gì thường giảm từ 25% đến 60%, tùy khu vực. Miền Bắc khô hơn về mùa đông xuân, còn miền Trung gần như không có mưa trong nhiều tuần liền.

Dòng chảy sông ngòi giảm mạnh, đặc biệt là lưu vực sông Hồng và sông Mê Kông. Một số trạm quan trắc ghi nhận dòng chảy có thời điểm giảm 40–70%, khiến mặn xâm nhập sâu 40–70 km vào nội đồng Đồng bằng sông Cửu Long.

Tăng nguy cơ cháy rừng do ảnh hưởng El Nino là gì?

Trong điều kiện độ ẩm thấp và nắng nóng kéo dài, nguy cơ cháy rừng tăng mạnh tại Tây Nguyên, Nghệ An, Hà Tĩnh Quảng Bình. Mỗi mùa khô trùng El Nino, diện tích rừng cảnh báo cấp độ V (cấp cực kỳ nguy hiểm) có thể vượt 60–80% tổng diện tích rừng dễ cháy.

Nhiều vụ cháy lớn trong các năm 2010, 2016, 2023 đều trùng với chu kỳ El Nino mạnh, cho thấy mối liên hệ rõ rệt giữa hiện tượng này nguy cơ cháy rừng bùng phát dữ dội. Không chỉ gây thiệt hại tài nguyên rừng, các vụ cháy còn làm giảm chất lượng không khí khu vực, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và làm tăng phát thải khí nhà kính.

Cách dự báo và ứng phó El Nino là gì?

Dự đoán El Nino là gì để ứng phó kịp thời

El Nino gây ra nhiều biến động thời tiết cực đoan, từ nắng nóng kéo dài đến suy giảm lượng mưa trên diện rộng. Việc nắm rõ cách dự báo và ứng phó El Nino là gì giúp người dân, chính quyền ngành nông nghiệp chủ động đưa ra giải pháp bảo vệ sản xuất. 

• Theo dõi các chỉ số đại dương – khí quyển: Các cơ quan khí tượng sử dụng chỉ số NINO3.4 để xác định thời điểm kích hoạt El Nino khi nhiệt độ bề mặt biển tăng từ 0,5°C trở lên trong tối thiểu 3 tháng liên tiếp. Việc này cho phép dự báo sớm từ 1–4 tháng, giúp địa phương chuẩn bị phương án ứng phó hiệu quả hơn.
• Tăng tích trữ nước và kiểm soát nguồn cấp: Nhiều tỉnh thành chủ động trữ nước tại hồ chứa, xây thêm bể dự phòng hoặc điều tiết sớm nguồn cấp nước sinh hoạt – sản xuất nhằm giảm áp lực thiếu nước. Khi El Nino kéo dài, lượng nước dự trữ có thể giúp giảm tổn thất mùa vụ từ 15–30%.
• Điều chỉnh sản xuất nông nghiệp: Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang giống chịu hạn như ngô lai, đậu xanh hoặc sắn giúp giảm thiệt hại từ 20–40%, đồng thời tiết kiệm lượng nước tưới đáng kể. 

Kết luận

El Nino là gì? Đây là một hiện tượng khí hậu toàn cầu gây ra chuỗi biến đổi cực đoan, từ nắng nóng kéo dài, mưa giảm mạnh cho đến nguy cơ cháy rừng xâm nhập mặn. Dưới góc nhìn của thời tiết hôm nay, việc hiểu rõ cơ chế tác động giúp người dân và cơ quan chức năng chủ động ứng phó, đảm bảo an toàn đời sống – sản xuất. El Nino tuy không thể ngăn chặn, nhưng hoàn toàn có thể giảm thiểu tác hại nếu chuẩn bị đúng, đầy đủ.